Բոլորը Տեսադարան Միջոցառում Հայտարարություն
Տեսադարան

Պատասխանատվություն. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Կյանքի ցանկացած խնդիրների նկատմամբ մարդու վերաբերմունքը կարելի է պայմանականորեն երկու տեսակի բաժանել: Առաջին մոտեցումը մեղադրանքն է: Խնդրին բախվելով մարդ մեղադրում է արտաքին գործոնները, այլ մարդկանց, ճակատագիրը, ինքն իրեն: Այս տեսակի մեղադրանքը որոշ չափով ագրեսիայի դրսևորում է, իսկ ագրեսիան չի կարող որևէ կերպով նպաստել իրավիճակի դրական լուծմանը և բերում է անձի դեգրադացիայի: Մասնագիտական ոլորտի սթրեսը բերում է հուզական սպառման համախտանիշի, որը ևս հաճախակի արտահայտվում է մեղադրանքի տեսքով: Մեղադրանքի տեսքով ագրեսիայի դրսևորումը ապարդյուն է սթրեսի կառավարման տեսակետից: Տարբեր կրոններում ձևավորված «Մի՛ դատիր» պատվիրանը ակտուալ է այս տեսակի խնդիրների լուծման համար և դրական է ազդում անձնային արդյունավետության վրա: Մի թյուրըմբռնում գոյություն ունի, ըստ որի ինքնամեղադրանքը դրական արդյունքի է բերում, և մարդն առաջին հերթին պիտի մեղքը փնթրի իր մեջ: Այնուամենայնիվ, ցանկացած մեղադրանք, անկախ նրանից, թե ում է այն ուղղված, հանգեցնելու է անձի դեգրադացիայի: Ինքնամեղադրանքն, իր հերթին, հանգեցնում է ինքնագնահատականի անկմանը, որն իր հերթին բացասական հետևանքների է բերում:

02.03.2018
Տեսադարան

Երեխաները և սթրեսը. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Մանկությունը զերծ չէ սթրեսներից: Թյուր կարծիք կա, որ մանկությունն անհոգ շրջան է մարդու կյանքում, և երեխաները սթրես չեն կարող ունենալ: Սակայն, սթրեսի բոլոր փուլերն ու դրսևորումները նույնքան են սպառնում երեխաներին, որքան մեծահասակներին: Երեխաները չեն կարող սթրեսին նույնքան դիմակայել, որքան մեծահասակները, քանի որ դեռևս չունեն կենսափորձ, ուստի ցանկացած փոփոխություն կարող է երեխայի համար սթրեսի աղբյուր դառնալ: Երեխաներին հաճախ չեն տեղեկացնում տեղի ունեցող փոփոխություններից, փորձում են զերծ պահել սթրեսածին տեղեկություններից, այնինչ երեխայի հետ պետք է առավել անկեղծ լինել: Անգամ եթե երեխան անկեղծությանը չարձագանքի, այն կօգնի հետագայում հաղթահարել սթրեսը: Երեխաները սթրեսին արձագանքում են վարքային և էմոցիոնալ փոփոխություններով, քնի, սննդի խանգարումներով, անգամ դիմադրողականության անկումով: Երեխան կարող է դառնալ ագրեսիվ, ինքնամփոփ, ունենալ անքնություն, գիշերամիզություն, մկանային կրճատումներ և այլն: Երեխայի պահվածքին, մասնավորապես՝ խաղին հետևելով կարելի տեսնել երեխայի սթրեսի մակարդակը: Միջավայրը հաճախ բացասական է արձագանքում երեխայի սթրեսային վիճակին. երեխայի վարքը վատանում է, և շրջակա մարդիկ սկսում են ավելի ու ավելի կոշտ արձագանքել երեխայի արարքներին, ինչն իր հերթին բերում է վարքի բարդացմանը: Երեխաներն ունենում են չհասկացվածության զգացողություն, որն իր արժեքը չի կորցնում մարդու ողջ կյանքի ընթացքում: Հատկապես վտանգավոր է առողջական խնդիրներից ծագող սթրեսը, որի հետևանքով երեխայի վարքը ևս կարող է փոխվել: Այդ դեպքերում դաստիարակչական կոշտ գործողությունները առանձնահատուկ ծանր հետևանքների են բերում: Երեխայի կյանքում բացասական փոփոխություններ նկատելու դեպքում իրավիճակի բարդացումը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է մասնագետի դիմել:

02.03.2018
Տեսադարան

Տարիքային ճգնաժամեր. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Մանկությունը զերծ չէ սթրեսներից: Թյուր կարծիք կա, որ մանկությունն անհոգ շրջան է մարդու կյանքում, և երեխաները սթրես չեն կարող ունենալ: Սակայն, սթրեսի բոլոր փուլերն ու դրսևորումները նույնքան են սպառնում երեխաներին, որքան մեծահասակներին: Երեխաները չեն կարող սթրեսին նույնքան դիմակայել, որքան մեծահասակները, քանի որ դեռևս չունեն կենսափորձ, ուստի ցանկացած փոփոխություն կարող է երեխայի համար սթրեսի աղբյուր դառնալ: Երեխաներին հաճախ չեն տեղեկացնում տեղի ունեցող փոփոխություններից, փորձում են զերծ պահել սթրեսածին տեղեկություններից, այնինչ երեխայի հետ պետք է առավել անկեղծ լինել: Անգամ եթե երեխան անկեղծությանը չարձագանքի, այն կօգնի հետագայում հաղթահարել սթրեսը: Երեխաները սթրեսին արձագանքում են վարքային և էմոցիոնալ փոփոխություններով, քնի, սննդի խանգարումներով, անգամ դիմադրողականության անկումով: Երեխան կարող է դառնալ ագրեսիվ, ինքնամփոփ, ունենալ անքնություն, գիշերամիզություն, մկանային կրճատումներ և այլն: Երեխայի պահվածքին, մասնավորապես՝ խաղին հետևելով կարելի տեսնել երեխայի սթրեսի մակարդակը: Միջավայրը հաճախ բացասական է արձագանքում երեխայի սթրեսային վիճակին. երեխայի վարքը վատանում է, և շրջակա մարդիկ սկսում են ավելի ու ավելի կոշտ արձագանքել երեխայի արարքներին, ինչն իր հերթին բերում է վարքի բարդացմանը: Երեխաներն ունենում են չհասկացվածության զգացողություն, որն իր արժեքը չի կորցնում մարդու ողջ կյանքի ընթացքում: Հատկապես վտանգավոր է առողջական խնդիրներից ծագող սթրեսը, որի հետևանքով երեխայի վարքը ևս կարող է փոխվել: Այդ դեպքերում դաստիարակչական կոշտ գործողությունները առանձնահատուկ ծանր հետևանքների են բերում: Երեխայի կյանքում բացասական փոփոխություններ նկատելու դեպքում իրավիճակի բարդացումը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է մասնագետի դիմել:

02.03.2018
Տեսադարան

Հաճույք. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Մանկությունը զերծ չէ սթրեսներից: Թյուր կարծիք կա, որ մանկությունն անհոգ շրջան է մարդու կյանքում, և երեխաները սթրես չեն կարող ունենալ: Սակայն, սթրեսի բոլոր փուլերն ու դրսևորումները նույնքան են սպառնում երեխաներին, որքան մեծահասակներին: Երեխաները չեն կարող սթրեսին նույնքան դիմակայել, որքան մեծահասակները, քանի որ դեռևս չունեն կենսափորձ, ուստի ցանկացած փոփոխություն կարող է երեխայի համար սթրեսի աղբյուր դառնալ: Երեխաներին հաճախ չեն տեղեկացնում տեղի ունեցող փոփոխություններից, փորձում են զերծ պահել սթրեսածին տեղեկություններից, այնինչ երեխայի հետ պետք է առավել անկեղծ լինել: Անգամ եթե երեխան անկեղծությանը չարձագանքի, այն կօգնի հետագայում հաղթահարել սթրեսը:

02.03.2018
Տեսադարան

Ինքնագնահատական. Անուշ Ալեքսանյան | պրակտիկ հոգեբանություն

Այն մարդիկ, որոնք ավելի օբյեկտիվ և ռացիոնալ են գնահատում սեփական ունակությունները, ավելի կենսունակ են իրենց կյանքում և գործունեության մեջ: Նրանք իրավիճակի նկատմամբ ավելի կառավարող են, որովհետև շատ լավ կարողանում են տեսնել սեփական ուժեղություններն ու թուլությունները: Նրանք կարողանում են այս երկուսի ճիշտ հարաբերակցության մեջ կյանքում հաջողել: Նրանք ավելորդ ջանքեր չեն թափում, որպեսզի թաքցնեն իրենց թույլ կողմերը և ոչ էլ ջանք են թափում, որպեսզի ցուցադրեն սեփական ուժեղ կողմերը: Նրանք, կարծես, ինքնաբավ են տվյալ ժամանակահատվածում իրենց ձեռքբերումների, վիճակի և կացության առումով: Ի՞նչն է հանգեցնում ինքնագնահատականի անկմանը կամ դրա ձևավորման խափանմանը: Սովորաբար սա ծանր քննադատության կամ սուր քննադատության, պահանջկոտության, մաքսիմալիստական մթնոլորտում մեծացած մարդն է, որի նկատմամբ բարձր պահանջներ են ներկայացվել, և նա անընդհատ ունեցել է զգացողություն, որ ինքը չի կարողանում լիարժեք բավարարել շրջապատի պահանջները:

23.02.2018
Տեսադարան

Մանկական ագրեսիա. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Ագրեսիան վարքագծային այնպիսի դրսևորում է, որը հաճախ է դառնում ծնողների անհանգստության պատճառ: Կարևոր է հասկանալ ագրեսիայի առաջացման պատճառները. այսինքն՝ կարևոր է հասկանալ մեր այն վարքագծային դրսևորումները, որոնք կարող են երեխայի մոտ ագրեսիվ վարքագծի դրսևորման պատճառ դառնալ: Ինչպե՞ս ենք մենք նպաստում ագրեսիայի ձևավորմանը. երեխայի մոտ ագրեսիայի ձևավորմանը նպաստող առաջին պատճառներից մեկը, բնականաբար, երեխայի հանդեպ կիրառվող ագրեսիվ դաստիարակության մեթոդներն են: Ագրեսիվ դաստիարակության մեթոդների օրինակներ են՝ կոպիտ պատիժները, վիրավորանքները, երեխայի հանդեպ կիրառվող հոգեբանական/ֆիզիկական բռնությունը և այլն: Ագրեսիվ վարքի ձևավորման մեկ այլ ճանապարհ կարող է լինել երեխայի կողմից ուղղակիորեն ագրեսիվ վարքագծի յուրացումը իր շրջակա միջավայրից՝ ծնողներից, ընտանիքի անդամներից, ֆիլմերից, էլեկտրոնային խաղերից և այլն:Հաճախ ծնողները հենց իրենք են դառնում երեխայի մոտ ագրեսիվ վարքի դրսևորման խրախուսողները՝ ոգևոելով և խորհուրդ տալով երեխային ճնշել իր տարեկիցներին: Ագրեսիան կարող է առաջանալ նաև էմոցիոնալ դեպրիվացիայի հետևանքով, երբ երեխայի հանդեպ պակասում է սերը, հոգատարությունը և ուշադրությունը: Եթե մենք ուշադիր լինենք, կնկատենք, որ շատ ագրեսիվ երեխաները շատ զգայուն են իրենց հանդեպ ցուցաբերված հոգատարության և սիրո նշանների հանդեպ: Եթե մենք երեխայի վարքագծում ագրեսիայի դրսևորումներ ենք նկատում, ապա առաջին հերթին պետք է փորձենք հասկանալ երեխայի հանդեպ ցուցաբերած մեր վերաբերմունքի մեջ այն դրսևորումները, որոնք հանգեցնում են երեխայի մոտ ագրեսիվ վարքագծի առաջացմանը: Օրինակ՝ երեխայի մոտ ագրեսիայի առաջացման պատճառ կարող է լինել մեր դաստիարակության հակասական ոճը, երբ ծնողներից մեկը մի բան է ասում երեխային, մյուսը՝ այլ, մեկը մի բան է արգելում, մյուսը՝ այլ: Երեխայի մոտ ագրեսիվ վարքագծի առաջացման մեկ այլ պատճառ կարող է լինել ծնողների չափազանց խստապահանջությունը:

23.02.2018
Տեսադարան

Հիպերակտիվություն. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Հիպերակտիվությունը վաղ մանկական տարիքում սկսվող վարքագծային խանգարում է, որը նյարդաբանական խնդիր է: Այսինքն՝ այս ախտորոշումը պետք է նյարդաբանի կողմից արվի: Այս ախտորոշումն արվում է վարքագծային դիտարկման միջոցով: «Հիպերակտիվություն» տերմինը շատ հաճախ ոչ տեղին շրջանառվող տերմիններից է, քանի որ հաճախ մենք երեխայի սովորական ակտիվ վարքագիծը բնորոշում ենք որպես հիպերակտիվություն: Հիպերակտիվության համախտանիշը զարգացման նյարդաբանական-վարքային խանգարում է, որը հաճախ սկսվում է վաղ մանկական տարիքում և դրսևորվում է այնպիսի ախտանշաններով ինչպիսիք են ուշադրության կենտրոնացման խնդիրները, գերակտիվությունը և իմպուլսիվ վարքագիծը: Հիպերակտիվ երեխաները դեռևս վաղ տարիքից տարբերվում են իրենց տարիքային խմբին պատկանող մյուս երեխաներից. այս երեխաների մոտ նկատվում են քնի խանգարումներ, նրանք ավելի հաճախ են լաց լինում, կարող են նկատվել խոսքի բնականոն զարգացման խանգարումներ: Վերջինս պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ հիպերակտիվությունն արտահայտվում է ուշադրության դեֆիցիտով, իսկ ուշադրության դեֆիցիտը խանգարում է խոսքի յուրացման գործընթացին: Այսինքն՝ երեխան խոսքը յուրացնելու և իրեն շրջապատող միջավայրը ընկալելու ավելի քիչ հնարավորություններ ունի՝ իր տարեկիցների համեմատ: Կարևոր է նկատի ունենալ այն հանգամանքը, որ հիպերակտիվությունը չի կարելի և հնարավոր չէ բուժել դաստիարակչական մեթոդներով, ինչպես նաև խորհուրդ է տրվում խոսափել մեծ տարածում ունեցող մի շարք թյուր և ոչ մասնագիտական մոտեցումներից: Օրինակ՝ հաճախ խորհուրդ է տրվում հիպերակտիվություն ունեցող երեխաներին ներգրավվել տարբեր ակտիվ խմբակներում՝ «…տարեք տարբեր խմբակներ, թող էներգիան սպառվի», սակայն հիպերակտիվ երեխան ավելի ակտիվ է լինում, երբ հոգնած է: Ստացվում է, որ այս ակտիվ խմբակները ավելի են շեղում երեխայի ուշադրությունը և նպաստում են նրա գերակտիվությանը: Նման ակտիվ միջավայրը երեխայի մոտ գերհոգնածություն է առաջացնում, իսկ գերհոգնածությունը մեծացնում է հիպերակտիվ երեխայի ակտիվությունը, թուլացնում է ուշադրության կենտրոնացումը և մեծացնում է իմպուլսիվությունը: Հակառակը, հիպերակտիվ երեխաներին պետք է ներգրավվել ավելի խաղաղ խմբակների մեջ. օրինակ՝ լողը:

23.02.2018
Տեսադարան

Մանկական տագնապայնություն. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Իրավիճակային տագնապայնությունը առաջանում է, երբ մենք բախվում ենք մեզ համար տագնապային որևէ իրավիճակի: Այս իրավիճակներում մեծ դեր ունի անորոշությունը, քանի որ տագնապը վախից տարբերվում է նրանով, որ տագնապի օբյեկտն անորոշ է: Երբ մանկական տարիքում տագնապային իրավիճակները բազմաթիվ են և կրկնվող, սա վերածվում է անձնային հատկանիշի: Երեխայի մոտ տագնապայնության ձևավորմանը նպաստող առաջին հանգամանքներից է ծնողներից փոխանցված տագնապայնությունն ու վախերը: Երեխաների մոտ տագնապայնությունը դրսևորվում է կպչուն, կրկնվող գործողություններով: Տագնապայնությունը կարող է արտահայտվել նաև երեխայի երկչոտությամբ, անինքնավստահությամբ և ամաչկոտությամբ: Տագնապային երեխան կարող է անհանգստանալ և լարվել այնպիսի իրավիճակներում, որոնք մյուս երեխաների համար տագնապային չեն կամ բնականոն են: Տագնապայնությունը կարող է խորանալ և վերածվել հոգեկան բնույթի տագնապային խանգարման: Տագնապայնությունը խորքային վստահության բացակայություն է՝ երեխան վստահ և ամուր կանգնած չէ սեփական ոտքերի վրա: Մենք երեխաների դաստիարակության մեջ հաճախ շատ խստապահանջ ենք, երեխաների հանդեպ բազմաթիվ ավելորդ արգելքներ ենք դնում, որոնք բնականոն են մեծահասակների համար: Այս բոլոր երևույթները նպաստում են մեր երեխաների մոտ տագնապայնության ձևավորմանը: Հիպերակտիվության համախտանիշը զարգացման նյարդաբանական-վարքային խանգարում է, որը հաճախ սկսվում է վաղ մանկական տարիքում և դրսևորվում է այնպիսի ախտանշաններով ինչպիսիք են ուշադրության կենտրոնացման խնդիրները, գերակտիվությունը և իմպուլսիվ վարքագիծը: Հիպերակտիվ երեխաները դեռևս վաղ տարիքից տարբերվում են իրենց տարիքային խմբին պատկանող մյուս երեխաներից. այս երեխաների մոտ նկատվում են քնի խանգարումներ, նրանք ավելի հաճախ են լաց լինում, կարող են նկատվել խոսքի բնականոն զարգացման խանգարումներ: Վերջինս պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ հիպերակտիվությունն արտահայտվում է ուշադրության դեֆիցիտով, իսկ ուշադրության դեֆիցիտը խանգարում է խոսքի յուրացման գործընթացին: Այսինքն՝ երեխան խոսքը յուրացնելու և իրեն շրջապատող միջավայրը ընկալելու ավելի քիչ հնարավորություններ ունի՝ իր տարեկիցների համեմատ: Կարևոր է նկատի ունենալ այն հանգամանքը, որ հիպերակտիվությունը չի կարելի և հնարավոր չէ բուժել դաստիարակչական մեթոդներով, ինչպես նաև խորհուրդ է տրվում խոսափել մեծ տարածում ունեցող մի շարք թյուր և ոչ մասնագիտական մոտեցումներից: Օրինակ՝ հաճախ խորհուրդ է տրվում հիպերակտիվություն ունեցող երեխաներին ներգրավվել տարբեր ակտիվ խմբակներում՝ «…տարեք տարբեր խմբակներ, թող էներգիան սպառվի», սակայն հիպերակտիվ երեխան ավելի ակտիվ է լինում, երբ հոգնած է: Ստացվում է, որ այս ակտիվ խմբակները ավելի են շեղում երեխայի ուշադրությունը և նպաստում են նրա գերակտիվությանը: Նման ակտիվ միջավայրը երեխայի մոտ գերհոգնածություն է առաջացնում, իսկ գերհոգնածությունը մեծացնում է հիպերակտիվ երեխայի ակտիվությունը, թուլացնում է ուշադրության կենտրոնացումը և մեծացնում է իմպուլսիվությունը: Հակառակը, հիպերակտիվ երեխաներին պետք է ներգրավվել ավելի խաղաղ խմբակների մեջ. օրինակ՝ լողը:

23.02.2018
Տեսադարան

Կամակորություն. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Կամակորությունը ծնողներին ամենահաճախ անհանգստացնող և ծնողների կողմից ամենադժվար կառավարելի երևույթներից մեկն է: Չնայած որ կամակորության դրսևորումը որոշ տարիքային շրջափուլերում բնական է, այնուամենայնիվ, շատ կարևոր է, որպեսզի ծնողները կարողանան ճիշտ վարվել այդ դրսևորումների հետ: Չնայած որ կամակորությունը երբեմն դրսևորվում է երեխայի որևէ չբավարարված կարիք արտահայտելու համար, որոշ դեպքերում այն կարող է վերածվել ամրապնդվող վարքագծի: Կամակորությունը ռեգրեսիվ վարքի դրսևորում է: Այսինքն՝ մենք պետք է մեր դաստիարակչական մեթոդներով օգնենք երեխային զարգանալ և հասունանալ: Մենք պետք է հասնենք զարգացման այն մակարդակին, որ երեխան ոչ թե մեզնից որևէ բան պահանջի կամակորությամբ, այլ՝ խնդրի և պատրաստ լինի ընդունելու տրամաբանական մերժումները:

23.02.2018
Տեսադարան

Սթրեսի կառավարում. պրակտիկ հոգեբանություն

Մտածողության մեջ առկա տարբեր կարծրատիպեր խանգարում են մարդկանց կառավարել սեփական սթրեսը: Մարդ պիտի կարողանա բաց գտնվել կյանքի տարբեր ոլորտների հանդեպ ու կարծրատիպերով չդատել դրանց մասին: Ինտելեկտուալ ունակությունների զարգացումը սթրեսի կառավարման լավագույն տարբերակներից մեկն է:

06.09.2017
Տեսադարան

Սթրես. պրակտիկ հոգեբանություն

Սթրեսի առաջին փուլը լարվածությունն է, տագնապը, ուժերի մոբիլիզացիան: Այն արտահայտվում է ֆիզիկական, հոգեկան, հորմոնալ մակարդակներում: Երկրորդ փուլը սթրեսի դիմադրությունն է, որում մարդը ճանապարհներ է փնտրում սթրեսին դիմակայելու:

06.09.2017
Հայտարարություն

Գեշտալտ թերապիա թրեյնինգ

Թրեյնինգը հնարավորություն կտա ամբողջական պատկերացում կազմել գեշտալտ թերապիայի մասին, ձեռք բերված գիտելիքներն ու փորձը կիրառել ինչպես այցելուների հետ աշխատանքում, այնպես էլ կյանքում:

06.09.2017
Միջոցառում

Սեմինար լոգոպեդիա

Սեպտեմբերի 25-ին «Երկուսով» մասնագիտացված հոգեբանական կենտրոնում տեղի ունեցավ «Նորարարական այլընտրանքային տեխնոլոգիաների կիրառումը խոսքի զարգացման հապաղման ժամանակ» թեմայով սեմինար, որը նախատեսված էր այս խնդրով հետաքրքրված մասնագետների և ծնողների համար։

06.09.2017
Տեսադարան

Հոգեբանական վնասվածք. Պրակտիկ հոգեբանություն| Անուշ Ալեքսանյան

Ինչպես բժշկության մեջ, այնպես էլ հոգեբանության մեջ, գոյություն ունի մի երևույթ, որը կոչվում է տրավմա կամ վնասվածք, և այս երկու երևույթների միջև կան ընդհանրություններ: Ֆիզիկական տրավման, որ մարդը ստանում է, երբեք առանց մասնագիտական միջամտության չի հաղթահարվում: Իհարկե, ինչ-որ վնասվածքներ ստանալուց հետո, մարդը կարող է շարունակել իր կյանքը, սակայն այդ վնասվածքն իր հետքը կթողնի և իր մասին զգացնել կտա, եթե բժշկական միջամտություն չիրականացվի:

06.09.2017
Տեսադարան

Երկրորդ երեխայի ծնունդը. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Երկրորդ երեխայի ծնունդն ընտանիքում խոշոր տեղաշարժ է առաջացնում առաջնեկի կյանքում և նրա աշխարհընկալման մեջ: Ի՞նչ է փոխվում առաջին երեխայի մոտ, երբ ծնվում է երկրորդ երեխան: Առաջին երեխայի մոտ փոխվում է ընտանիքի և ընտանիքում սեփական դերի մասին պատկերացումները: Երբ առաջնեկը ծնվում է, աշխարհի մասին նրա պատկերացումները հետևյալն են. կա մայրը, կա հայրը, ընտանիքի մյուս անդամները՝ տատիկ, պապիկ և կա ինքը՝ երեխան: Երկար ժամանակ աշխարհի մասին երեխայի պատկերացումները մնում են անփոփող: Առաջին երեխան, ով հայտնվում է ընտանեկան սիրո, խնամքի և ջերմության կենտրոնում, երբեք չի պատկերացնում, որ այս ընտանեկան հավասարակշռությունը կարող է փոխվել: Երբ ընտանիքում ծնվում է երկրորդ երեխան, առաջնեկի դիրքը և կարգավիճակը փոփոխության է ենթարկվում: Այսինքն՝ նախկին ստեղծված հավասարակշռությունը, որում երեխան ապրում էր, խախտվում է: Այս փոփոխությունների ժամանակահատվածը առաջնեկի համար սթրեսային է: Այս ընթացքում երեխայի մոտ առաջանում են տարբեր վախեր: Երեխան սկսում է վախենալ, որ իրեն կփոխարինեն, սկսում է վախենալ, որ իրեն կտանեն, իսկ երկրորդ երեխային կպահեն, վախենում է, որ իրեն ավելի քիչ կսիրեն, իսկ երկրորդին՝ ավելի շատ, երեխայի մոտ առաջանում է կորստի վախ, ծնողների համար անկարևոր լինելու զգացում և այլն:

06.09.2017
Տեսադարան

Երեխայակենտրոնության վնասները. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Երեխայակենտրոնությունը երեխայի վրա կենտրոնացած դաստիարակությունն է: Երեխայակենտրոն դաստիարակությունը ենթադրում է, որ երեխայի կարիքները, ցանկությունները, նպատակները գերակա են ընտանիքի մյուս անդամների ցանկությունների և կարիքների համեմատ: Առաջին հայացքից կարող է թվալ, որ սա հնարավոր ամենաճիշտ մոտեցումն է և այլ տարբերակ չի կարող լինել: Սակայն երբ ընտանեկան դաստիարակության մեջ նկատում ենք այնպիսի իրավիճակներ, երբ այս դաստիարակության արդյունքում բացասական երևույթներ են դրսևորվում երեխայի վարքագծում և արժեքային համակարգում, սկսում ենք տարակուսել: Ես փորձում եմ երեխայակենտրությունը հակադրել մարդակենտրոնությանը: Երբ մենք դաստիարակությունը դիտարկում ենք երեխայակենտրոության տեսանկյունից, կարող ենք նկատել, որ անհավասարություն ենք սահմանում ընտանիքի տարբեր անդամների միջև: Ինչպես ցանկացած անհավասարություն, այս երևույթը նույնպես երբեք չի կարող ունենալ դրական արդյունքներ: Պարզապես հասարակության ձևավերման այս փուլում մենք երեխային գերարժեվորելը համարում ենք բարձր արժեք և արդյունքում երեխայակենտրոն դաստիարակության հետևանքով հասարակության մեջ մանկամտությունը սկսում է բավական լուրջ տարածում ունենալ:

06.09.2017
Տեսադարան

Խոսքի զարգացման խնդիրները. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Երեք ամսականում երեխան արդեն պետք է իր հայացքով հետևի իր շուրջը տեղի ունեցող ինչ-որ շարժի, պետք է ժպտա, երբ իր հետ խոսում են, պետք է արձագանքի իրեն ուղղված խոսքին: 7-ից 9 ամսական շրջանում երեխան պետք է տեսնի, երբ իրեն ինչ-որ բան են ցույց տալիս, երեխան պետք է շրջվի, նայի այն առարկային կամ երևույթին, որն իրեն ցույց են տալիս: 8/9 ամսական շրջանում երեխան արդեն պետք է կարողանա երկու հնչյունից կազմված վանկեր կրինել, որոնք ծնողները սովորաբար նմանեցնում են բառերի: Արդեն 1 տարեկանում երեխան պետք է սկսի իմաստավորված բառեր ասել, բայց եթե երեխան մինչև 18 ամսականը որևէ բառ չի ասում, մենք պետք է անհանգստանանք: Տարածված թյուր կարծիք կա, որ եթե երեխան մինչև 3 տարեկանը չի խոսում, ապա անհանգստանալու և մասնագիտական օգնության դիմելու կարիք չկա: Սա տարածված թյուր կարծիք է, քանի որ մասնագետները պնդում են, որ եթե երեխան մինչև 18 ամսականը չի սկսում իմաստավորված բառեր օգտագործել, պետք է փորձել պարզել խնդրի պատճառը: Որքան երեխային տրամադրվող խոսքը բարդ է և անհասկանալի, ծավալի և քանակի առումով շատ է, այնքան երեխայի համար դժվար է այն վերամշակել և վերածել խոսքի: Մենք այսօր շատ հաճախ տեսնում ենք երեխաների, որոնք գույներն ասում են տարբեր լեզուներով, թվերն են ասում տարբեր լեզուներով, բայց դեեռևս չունեն լիարժեք ձևավորված խոսք: Կարծում եմ, որ պետք է երեխային թույլ տալ նախ լիարժեք ձևավորել իր խոսքը կյանքի համար անհրաժեշտ իրավիճակներում կիրառելիության մակարդակով: Այսինքն՝ նախ երեխան պետք է ձևավորի իր խոսքը, որպեսզի կարողանա հայտնել իր կարինքները, շփվել մեծահասակների հետ, բակում շփվել և խաղալ իր հասկակիցների հետ: Միայն այս մակարդակով մայրենի լեզուն յուրացնելուց հետո կարելի է մտածել երկրորդ լեզվի ուսուցման մասին: Խոսքի զարգացման համար կարևոր է նաև երեխայի հետ շփումը և համատեղ զբաղմունքներ ունենալը: Այս պարզ կենցաղային իրավիճակներում շփումը կարող է նպաստել երեխայի խոսքի զարգացմանը: Պարզապես պետք է սահմանափակել տարբեր լեզուների ազդեցությունը երեխայի վրա՝ նախքան նրա խոսքի լիարժեք ձևավորումը, պետք է խուսափել տարբեր էլեկտրոնային սարքավորումների հետ երեխայի տևական շփումը, քանի որ սա ոչ թե կենդանի շփում է, այլ՝ երեխայի կողմից պասիվ խոսքի ընկալում:

06.09.2017
Տեսադարան

Ուսումնական դժվարություններ. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Եթե երեխան երկու-երեք ամիս տևողությամբ որևէ հարցում կայուն դժվարություն ունի և այս դժվարությունը որևէ կերպ, որևէ ազդեցությամբ փոփոխության չի ենթարկվում, վիճակը չի բարելավվում, մենք գործ ունենք խնդրի հետ, որը պետք է ինչ-որ կերպ հաղթահարել կամ բացահայտել խնդրի առաջացման պատճառները: Ուսումնական խնդիրների պատճառները կարող են լինել ֆիզիոլոգիական, սոցիալական և հոգեբանական:

06.09.2017
Տեսադարան

Հուզական սպառում և մասնագիտական դեֆորմացիա. պրակտիկ հոգեբանություն| Անուշ Ալեքսանյան

Ի՞նչն է մեզ օգնում ավելի ուշ սպառվել կամ սպառման աննշան երևույթներ նկատելուց հետո կարողանալ արագ վերականգնվել: Առաջին միջոցն անընդհատ մասնագիտական զարգացումն է: Մենք ավելի շուտ ենք հասնում հուզական սպառման, եթե աշխատանքային դժվարություններ ենք ունենում: Քանի որ անհաղթահարելի թվաղոց խոչընդոտները, հիասթափությունը, ինքնագնահատականի անկումը, հուսահատության զգացումն աստիճանաբար հանգեցնում են սպառման երևույթի, մասնագիտական աճին ուղղված ցանկացած քայլ ի վերջո վերածվում է մեր առողջությանն ուղղված քայլի:

06.09.2017
Տեսադարան

Երեխան և մահը. պրակտիկ հոգեբանություն| Անուշ Ալեքսանյան

5-7 տարեկանը մահվան վախի տարիքն է: Այս տարիքում գրեթե բոլոր երեխաները սկսում են մտածել մահվան մասին: Ինչու՞. որովհետև սա այն տարիքն է, երբ երեխան սկսում է հասկանալ մահվան երևույթի անդառնալիությունը: 5 տարեկանից ի վեր երեխաները սկսում են ընկալել մահվան անդառնալիությունը և հասկանում են, որ մահացած մարդը այլևս երբեք չի վերադառնալու: Բնականաբար, երևույթի ընկալման հետ զուգահեռ սկսում է ի հայտ գալ դրա նկատմամբ վախը: Եթե այս տարիքում երեխան հարազատ է կորցնում, մահվան վախը կարող է խիստ արմատավորվել և վերածվել նևրոտիկ բնույթի կպչուն վախի: Երեխայի հետ մահվան մասին պետք է խոսել հենց այս տարիքում, երբ նա սկսում է ակտիվ կերպով մահվան շուրջ հարցադրումներ անել:

06.09.2017
Տեսադարան

Ինքնուրույնություն. պրակտիկ հոգեբանություն| Անուշ Ալեքսանյան

Ինքնուրույնությունը անձի հավաքական հատկանիշ է, որն ունի մի շարք բաղկացուցիչներ և ենթադրում է նախաձեռնողականություն, ակտիվություն, ինքնավստահություն, նպատակասլացություն: Ինքնուրույնությունն անձի կենտրոնական հատկանիշ է: Ինչու՞ է ինքնուրույնությունն այսքան կարևորում:

06.09.2017
Տեսադարան

Ալարկոտություն. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Ալարկոտությունն աշխատասիրության բացակայությունը չէ. այն ունի իր պատճառները, որոնցից մեկը մոտիվացիայի պակասն է: Այսինքն՝ տվյալ գործողությունն անելու ձգտում, ցանկություն, մոտիվացիա չկա: Մոտիվացիայի այս բացակությունը կարող է շատ տարբեր պատճառներ ունենալ: Օրինակ՝ երբ չկա հավատ, որ տվյալ գործողությունը կարող է արդյունավետ լինել կամ չկա հավատ սեփական անձի և ուժերի մեջ: Այսինքն՝ ալարկոտության հիմքում կարող է լինել ցածր ինքնագնահատականը, քանի որ ինքնավստահ մարդիկ սովորաբար ավելի ակտիվ և աշխատունակ են: Ալարկոտության տակ կարող է թաքնված լինել օրինակ՝ դեպրեսիան, երբ մարդն իր մոտ ուղղակիորեն ցանկությունների բացակայություն է արձանագրում, երբ որևէ բան անելու ցանկություն չկա, չկա ոգևորվածություն որևէ բանով, չկա հետաքրքրվածություն առհասարակ կյանքի հանդեպ: Ալարկոտության պատճառ կարող է լինել հոգնածությունը և սպառվածությունը, ինչն օրգանիզմի բնական ռեակցիան է պահպանելու իր ուժերը և էներգիան սպառումից: Այս պարագայում ալարկոտությունը կարող է անձին տանել ուժերի վերակնագնման:

06.09.2017
Տեսադարան

Սխալ պատկերացումներ սթրեսի մասին. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Կան որոշ պատկերացումներ, որոնք մեզ խանգարում են հաղթահարել առկա սթրեսները: Դրանք թյուր պատկերացումներ և առասպելներ են, որոնք խանգարում են մեր սթրեսների հաղթահարմանը: Որո՞նք են այդ պատկերացումները. Օրինակ՝ պատկերացում կա, որ ուժեղ սթրեսները մենք միշտ կարող ենք զգալ և ինչ-որ կերպ դրան արձագանքել: Սակայն սա քիչ կապ ունի իրականության հետ, որովհետև կան սթրեսներ, որոնք մենք չենք նկատում և դրանց ազդեցությունը կամ հետևանքները նկատում ենք միայն այն ժամանակ, երբ սթրեսային ազդեցությունն արդեն նվազել է և չկա:

06.09.2017
Տեսադարան

Ռացիոնալ և իռացիոնալ մտածողություն. Անուշ Ալեքսանյան | պրակտիկ հոգեբանություն

Համոզմունք կա, որ ռացիոնալ մտածող մարդը կարող է երջանիկ լինել և բավարարված լինել իր կյանքով: Ալբերտ Էլիսն ասում է. «Ինչպես մենք մտածում ենք, այդպես էլ մեզ զգում ենք»: Շատ կարևոր է, որ մեր մտքերը լինեն հնարավորինս ճկուն, պրոգրեսիվ, լավատեսական և հնարավորինս դինամիկ՝ փոփոխվող: Սա է ռացիոնալ մտածողությունը:

06.09.2017
Տեսադարան

Չի կարելի. Անուշ Ալեքսանյան | պրակտիկ հոգեբանություն

Կան գաղափարներ, որոնք շատ արագ հասարակության սեփականությունն են դառնում և այդ գաղափարներից մեկը «չի կարելի» չասելու գաղափարն է: Շատ ծնողներ կարծում են, որ երեխային «չի կարելի» ասելով կկաշկանդեն: Այս առումով ծնողներին կարելի է բաժանել երկու խմբի. 1. ծնողներ, ովքեր վախենում են ասել «չի կարելի» և 2. ծնողներ, ովքեր չարաշահում են «չի կարելի»-ները:

06.09.2017
Հայտարարություն

Ուղիղ եթեր հարցուպատասխան

Շաբաթը մեկ անգամ մեր կենտրոնի հիմնադիր տնօրեն, հոգեբան Անուշ Ալեքսանյանը ուղիղ եթերում մեկ ժամ շարունակ կպատասխանի ձեր հարցերին։ Ուղիղ եթերները լինում են ամեն երկուշաբթի՝ 19։00-ին։ Հետևեք մեր ֆեյբուքյան էջին, գրեք ձեր հարցերը և լսեք մասնագետի պատասխանը։

06.09.2017
Տեսադարան

Տագնապային խանգարումներ. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Տագնապային խանգարումները սթրեսով պայմանավորված տարբեր հոգեկան խանգարումների ընդհանուր անվանումն է: Այս խանգարումներն ունեն ընդհանուր օրինաչափություններ և արտահայտվում են անընդհատ և պարբերաբար կրկնվող սուր և անկառավարելի տագնապի զգացումով:

06.09.2017
Տեսադարան

Վիշտ և հաղթահարում. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Վիշտը սուր հուզական արձագանք է, որը մարդն ունենում է հարզատի, սիրելի մարդու կորստի դեպքում: Սա մենք ընկալում ենք որպես անընդհատ մի գործընթաց, բայց դրանում կան փուլեր, որոնցից, հաջորդաբար մեկից մյուսին անցնելով, մարդը կարողանում է հաղթահարել իր վիշտը և ի վերջո ապաքինվել, նորոգվել, դուրս գալ վշտից: Լինում են նաև այնպիսի դեպքեր, երբ մարդ կանգ է առնում վշտի փուլերից որևէ մեկում և չի կարողանում հաղթահարել վիշտը: Սա շատ հաճախ հանդիպող երևույթ է. հատկապես շատ անսպասելի, ծանր, անժամանակ կորուստների դեպքում, ինչպես նաև սա մեծապես կախված է մարդու սթրեսադիմացկունությունից, մարդու հոգեկան կայունությունից, ամրությունից և պատրաստվածությունից:

06.09.2017
Տեսադարան

Գիտելիք և զարգացում. պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Հաճախ մենք գիտելիքը շփոթում ենք զարգացման հետ: Սակայն դրանց միջև էական տարբերություն կա, քանի որ գիտելիքը ոչ միշտ է խոսում զարգացման մակարդակի և հնարավորությունների մասին: Գիտելիքը կարող է պարզապես պաշարի տեսքով հավաքվել և դա կդառնա կոնկրետ որակ, գործողություն և հնարավորություն, եթե շաղախվի ինտելեկտուալ կարողությունների և ինքնուրույնության հետ: Շատ հաճախ ծնողները, փորձելով երեխաներին զարգացնել, տարբեր բաների մասին գիտելիքներ են տալիս երեխային և կարծում են, որ դրանով երեխան պետք է ավելի կարող և ուժեղ դառնա: Սակայն գիտելիքներ պաշարելու համար կարող է անհրաժեշտ լինել միայն մեխանիկական հիշողություն. մարդը կարող է ունենալ մեխանիկական հիշողություն և շատ տարբեր տեղեկություններ կուտակել ու հիշել, սակայն դրանք կիրառելու գործնական հնարավորություններ չունենա:

06.09.2017
Տեսադարան

Դեռահասություն. Պրակտիկ հոգեբանություն | Անուշ Ալեքսանյան

Մարդու կյանքի ոչ մի շրջանում այնքան լուրջ փոփոխություններ տեղի չեն ունենում, որքան դեռահասության տարիքում, որովհետև այս տարիքն անցումային շրջան է հասունության և մանկության միջև: Մանկությունից մինչև հասունություն երեխան բավական մեծ ճանապարհ է անցնում և այդ ճանապարհն անցնում է մի քանի տարվա ընթացքում: Դեռահասություն ասելով, սովորաբար, մենք հասկանում ենք 10-ից 14/15 տարեկան հասակը, սակայն կան երեխաներ, որոնց մոտ դեռահասության շրջանը սկսվում է ավելի վաղ տարիքից՝ 8/9 տարեկան կամ ավելի ուշ՝ 13/14:

06.09.2017
Հայտարարություն

«Փոքրիկ հետազոտող»

Ինչպե՞ս հետաքրքիր ու արդյունավետ կազմակերպել երեխայի առօրյան ամառային արձակուրդներին։ Անոթները, տարաները, քիմիական նյութերը, շրջակա միջավայրն ու աշխարհը ճանաչելու զանազան պատմություններն ու արհեստավարժ խմբավարը փոքրիկների օրը կլցնեն վառ ու անմոռանալի տպավորություններով։

06.09.2017